Վերջին օրերին ռուսական, վրացական և հայկական մեդիայում լուրեր են շրջանառվում, թե Վրաստանն ու Չեչնիան կապող ճանապարհ է կառուցվելու։ Թեմային մարտի 17-ին անդրադարձել է Վրաստանի տարածաշրջանային զարգացման և ենթակառուցվածքների նախարարությունը՝ հայտարարելով, որ «Վրաստանը երբեք չի դիտարկել և չի դիտարկում Չեչնիային կապող ճանապարհի շինարարության հարց։ Նման հարց վրացական օրակարգում երբեք չի եղել»։
Հարկ է նշել, որ ճանապարհի հնարավոր կառուցման մասին մի քանի անգամ խոսել է Չեչնիայի ղեկավար Ռամզան Քադիրովը։ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինն իր հերթին 2019-ին տարեկան մամուլի ասուլիսում ասել էր, որ գաղափարհը նպատակահարմար է, բայց ՌԴ տրանսպորտի նախարարության պլաններում այն չկա։
Նշենք, որ այժմ Վրաստանի և Ռուսաստանի միջև բացառապես հաղորդակցություն կա միայն Կազբեկ-Վերին Լարս սահմանային անցակետով։
Այնուամենայնիվ, Չեչնիայի կողմից դեպի Վրաստանի սահման գրունտային ճանապարհ կա, այն կառուցվում էր 1990-ականներին, սակայն 1998 թվականից շինարարական աշխատանքները դադարեցվել են Չեչնիայում ահաբեկչական խմբավորումների ակտիվացման և հետագայում պատերազմների պատճառով։ Չեչենական կողմից ճանապարհը հասնում է գրեթե վրացական Շաթիլիին։ Վրաստանի Կախեթիի, Մցխեթա-Մթիանեթիի շրջանները սահմանակից են Չեչնիայի հետ։ Տարբեր տվյալներով՝ չեչենական պատերազմների ժամանակ մարդիկ փորձել են հատել Վրաստանի հետ սահմանը և ապաստան գտնել հարևանների մոտ։
Նոր ճանապարհի հնարավոր կառուցման և դրա գործարկման հարցով Չեչնիայի շահագրգռվածությունը լիովին հասկանալի է։ Ներկայում Վրաստանին ու Ռուսաստանին կապում է Ռազմավիրական ճանապարհը, որը անցնում է Վլադիկավկազով, այսինքն՝ Հյուսիսային Օսիայով։ Ռուսաստանի մայրաքաղաք կամ այլ քաղաքներ հասնելու համար բեռնափոխադրումներ իրականացվում են Կաբարդինա-Բալկարիայով և այլ երկրամասերով։ Այսինքն՝ Չեչնիան լոգիստիկ առումով ներառված չէ տրանսպորտային հաղորդակցությանը։
Վրաստան-Չեչնիա ճանապարհի հնարավոր կառուցման և շահագործման պարագայում չի բացառվում, որ բեռնափոխադրումների մի մասը կարող է անցնել Չեչնիայով և հանրապետությունը հնարավորություն կստանա կապող օղակ դառնալ, ինչպես նաև Վրաստանի միջոցով կկապվի հարավի պետությունների հետ, այդ թվում՝ Հայաստանի, Իրանի։
Վրաստանը նոր ճանապարհի շինարարությունը չի դիտարկում, դրա փոխարեն մեծ թափով իրականացնում են Հյուսիս-Հարավ արագընթաց ավտոմայրուղու Քվեշեթի-Կոբի հատվածում 23 կիլոմետրանոց ճանապարհի, այդ թվում՝ 9 կիլոմետրանոց թունելի կառուցման աշխատանքներ։ Քվեշեթի-Կոբին Կոբի-Գուդաուրի խնդրահարույց հատվածը շրջանցող մասն է։ Գուդաուրի-Կոբի վտանգավոր հատվածը ձմռանը եղանակային վատ պայմանների պատճառով փակում էր Վրաստանն ու Ռուսաստանն իրար կապող Ռազմավիրական ճանապարհը։ Նոր թունելի կառուցումը հնարավորություն է տալու բեռնափոխադրումներ իրականացնող բեռնատարներին, այդ թվում՝ հսյկական, ժամանակ խնայել «Վերին Լարս» անցակետ հասնելու համար։
Հասմիկ Մելիքսեթյան
Հետևեք մեզ տելեգրամում
