Սեպտեմբերի 12-ին Ադրբեջանում հավատարմագրված դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչներն այցելել են Գանձասար և Դադիվանք։ Այցի ընթացքում Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևը վանական համալիրները ներկայացրել է որպես «Կովկասյան Աղվանքի» քրիստոնեական ժառանգության մաս։ Նա նաև հայտարարել է, թե հուշարձանները նախկինում «ռեստավրացիայի անվան տակ ենթարկվել են միջամտությունների», որոնք, իր պնդմամբ, «փոխել են դրանց ճարտարապետական տեսքն ու իսկությունը»։
Ադրբեջանի կողմից Գանձասարի և Դադիվանքի վերաբերյալ իրականացվող քաղաքականությունը կարող է նպատակ ունենալ օտարերկրյա պետություններին ներգրավել հայկական հետքի վերացման և կրոնական ժառանգության կեղծման գործընթացում։ «Region Monitor»-ի հետ զրույցում այս գնահատականն է տվել «ԱՊՐԻ Արմենիա» վերլուծական կենտրոնի ավագ գիտաշխատող Բենիամին Պողոսյանը։
Պողոսյանի խոսքով՝ ինքը չի անդրադառնում Ադրբեջանի ներկայացրած պատմական պնդումների գիտական կողմին, քանի որ դրանք ակնհայտորեն քաղաքական բնույթ ունեն։ Փորձագետը հատկապես կարևորում է այն հանգամանքը, որ Գանձասար և Դադիվանք այցելող խմբում ընդգրկված են եղել տարբեր երկրների դիվանագիտական ներկայացուցիչներ։
Պողոսյանի գնահատմամբ՝ օտարերկրյա դիվանագետների մասնակցությունը կարող էր օգտագործվել որպես քաղաքական ուղերձ միջազգային հանրությանը։ Նրա խոսքով՝ այս կերպ կարող է ստեղծվել տպավորություն, որ տարբեր երկրներ ներգրավված են կամ առնվազն աջակցում են Ադրբեջանի կողմից իրականացվող հայկական հետքի վերացման և կրոնական ժառանգության կեղծման քաղաքականությանը։
«Սա նաև թակարդ է օտարերկրյա դիվանագետների համար»,- նշում է Պողոսյանը՝ ընդգծելով, որ նման միջոցառումը կարող է բացասական արձագանք առաջացնել ոչ միայն Հայաստանի, այլև այն երկրների նկատմամբ, որոնց դիվանագետները մասնակցել են այցին։
Փորձագետի գնահատմամբ՝ այս ամենը հատկապես խնդրահարույց է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև վստահության ձևավորման գործընթացի համատեքստում։ Նրա խոսքով՝ երկու երկրների հասարակությունների միջև վստահությունը գրեթե զրոյական մակարդակի վրա է, իսկ դրա վերականգնումը երկարատև գործընթաց է։ Այդ պայմաններում, Պողոսյանի գնահատմամբ, նման քայլերը կարող են վնասել ձևավորվող վստահության նույնիսկ փոքր հնարավորություններին։
Նրա խոսքով՝ Հայաստանի համար կարևոր է ոչ միայն արձանագրել Ադրբեջանի գործողությունների բացասական հետևանքները, այլև հասկանալ դրանց քաղաքական շարժառիթները՝ ինչպիսի հարաբերություններ է Ադրբեջանը պատկերացնում Հայաստանի հետ առաջիկա տարիներին, ինչ դեր է վերապահում Հայաստանին տարածաշրջանում և ինչպես է պատկերացնում տարածաշրջանային անվտանգության ու քաղաքական համակարգի ապագան։







