Հայաստանն այսօր ոչ միայն «խաղաղության խաչմերուկ» չէ, այլև առհասարակ խաչմերուկ չէ։ «Կովկաս» ինստիտուտի տնօրեն, քաղաքագետ Ալեքսանդր Իսկանդարյանը «Տարածաշրջանային զարգացումները և «Խաղաղության խաչմերուկ» նախագծի հեռանկարները» թեմայով քննարկման ժամանակ հանդես է եկել իր վերլուծությամբ՝ ընդգծելով, տարածաշրջանային իրական խաչմերուկն այսօր Վրաստանն է, իսկ Հայաստանի երբեմնի հաբային կարգավիճակը, որը գոյություն ուներ խորհրդային տարիներին, վերացել է ԼՂ հակամարտության և դրան հաջորդած շրջափակումների հետևանքով։
Իսկանդարյանն ընդգծել է, որ ներկայումս գոյություն ունեցող տարածաշրջանային ուղիները, ինչպիսիք են Բաքու-Թբիլիսի-Կարսը կամ տարբեր խողովակաշարերը, արդեն իսկ շրջանցում են Հայաստանը և նույնիսկ լիարժեք ծանրաբեռնված չեն, ինչը հարցականի տակ է դնում նոր ուղիների տնտեսական նպատակահարմարությունը։
Նրա խոսքով՝ Ադրբեջանին պետք չէ հաղորդակցությունների լիակատար բացում, ինչպես գրված է փաստաթղթերում. Բաքուն ձգտում է ստանալ մեկ կոնկրետ միջանցք Հայաստանի հարավով՝ սեփական նպատակների համար, միաժամանակ շարունակելով արգելափակել մնացած բոլոր հաղորդակցությունները։ Իսկանդարյանը շեշտել է, որ նույնիսկ եթե այդ ճանապարհը կառուցվի, այն լինելու է փակ միջանցք, որը որևէ կերպ չի նպաստելու Հայաստանի ներքին հաղորդակցությունների զարգացմանը կամ տեղական բնակավայրերի տնտեսական կապերին։
Անդրադառնալով «խաղաղության խաչմերուկի» քաղաքական բարդությանը՝ քաղաքագետը մատնանշել է Սյունիքում ստեղծված իրավիճակը, որտեղ «մի քանի քառակուսի կիլոմետրի վրա հատվում են հայկական, ռուսական, իրանական սահմանապահների, ադրբեջանական ու թուրքական ուժերի, ինչպես նաև եվրոպական դիտորդների և տարբեր հյուպատոսությունների հետաքրքրությունները»։ Ըստ Իսկանդարյանի՝ նման պայմաններում, երբ գլոբալ խաղացողները՝ ԱՄՆ-ն, Իրանը, Ռուսաստանն ու Թուրքիան, գտնվում են սուր հակասությունների մեջ, բոլոր շահերի համադրումը տեխնիկապես և քաղաքականապես գրեթե անհնարին աշխատանք է, և «Խաղաղության խաչմերուկն» այսօր ավելի շատ քաղաքական դիսկուրս է, որն օգտագործվում է ներքին և արտաքին քաղաքական նարատիվներ փոխելու և ռիսկերը նվազեցնելու համար, քան իրական տնտեսական ծրագիր։ Նա եզրափակել է, որ միայն քաղաքական հարցերի լուծումից և Ադրբեջանի ու Թուրքիայի հետ հարաբերությունների հստակեցումից հետո հնարավոր կլինի լուրջ խոսել ճանապարհների մասին, իսկ առայժմ տարածաշրջանային անորոշությունները՝ Իրանի ու ԱՄՆ-ի պատերազմից սկսած մինչև ուկրաինական պատերազմ, թույլ չեն տալիս հստակ կանխատեսումներ անել։
Հետևեք մեզ տելեգրամում
