Մինչև ՆԱՏՕ-ական և ամերիկյան զորքերի Աֆղանստանից դուրսբերման վերջնաժամկետը՝ ընթացիկ տարվա օգոստոսի 31-ը, «Տալիբանի» կողմից ամբողջական Աֆղանստանի և հատկապես մայրաքաղաք Քաբուլի նկատմամբ իշխանության հաստատումը գրեթե անհնարին է դարձնում Քաբուլի միջազգային օդանավակայանը վերահսկելու թուրք-ամերիկյան պայմանավորվածությունը, քանի որ դա ձեռք էր բերվել և իրականացվելու էր որակապես այլ իրավիճակում՝ Աֆղանստանի արդեն նախկին իշխանության հետ համաձայնեցմամբ, դրա՝ ենթադրյալ կառավարման պարագայում։
Մինչդեռ արդեն «Տալիբանի» կողմից Աֆղանստանի իշխանության ղեկն ստանձնելու պարագայում վերոնշյալ պայմանավորվածություններն արդեն իսկ ժամանակավրեպ են դառնում։ Հետևաբար, Աֆղանստանում Թուրքիայի հետագա դերակատարման հնարավորությունը կարող է առավելապես ի կատար ածվել Թուրքիա-«Տալիբան» պայմանավորվածությունների տիրույթում։ Կկարողանա՞ արդյոք Անկարան լեզու գտնել տալիբների հետ, ցույց կտան ժամանակը և հետագա զարգացումները, բայց այն, որ բոլոր հնարավոր խողովակներով Ռ.Թ. Էրդողանն անգամ անձամբ է փորձում առանձին երկկողմ երկխոսություն հաստատել, բացահայտ է։ Եվ, հաշվի առնելով նման հարցերում Թուրքիայի նախկին հաջողված փորձառությունը, դիցուք, Սիրիայում, Լիբիայում, Կատարում, Արցախում, և չնայած աֆղանական հիմնախնդրի առանձնահատկություններին, այնուամենայնիվ, Անկարայի աֆղանական ծրագրերը լիովին սպառված չեն, պարզապես վերանայման խնդիր ունի դրանց հասնելու մարտավարությունն ու ձևաչափը։
Հարկ է նշել նաև, որ, 44-օրյա պատերազմի ընթացքում և դրանից հետո Ադրբեջանի՝ Թուրքիայից ընկած ահռելի կախվածությամբ պայմանավորված, Բաքուն պարզապես այլընտրանք չունի, քան լիովին ու աներկբա աջակցելու Անկարայի ցանկացած արկածախնդրության։ Ըստ որոշ տեղեկությունների՝ Համիդ Քարզայի անվան Քաբուլի միջազգային օդանավակայանը վերահսկող զորակազմում թուրք 500-600 զորախմբի կողքին են նաև 120 ադրբեջանցի զինծառայողներ՝ չնայած դեռ մայիսին Բաքուն հայտարարել էր Աֆղանստանում խաղաղապահ առաքելության դադարեցման մասին։ Ի դեպ, Աֆղանստանում խաղաղապահական գործառույթներ իրականացնող շուրջ 6 տասնյակ հայ զինծառայողները Երևան են վերադարձել դեռևս մարտի սկզբին։ Բացի այդ, ըստ ՀՀ ԱԳՆ-ի՝ Աֆղանստանում Հայաստանի քաղաքացիների գտնվելու մասին տեղեկատվություն առկա չէ։
Արմեն Պետրոսյան
Հետևեք մեզ տելեգրամում
