Իրանագետ Ժաննա Վարդանյանն անդրադարձել է Իրանում արդեն ավելի քան 10 օր տևող բողոքի ցույցերին, որոնք սկսվել էին տնտեսական խնդիրների և ազգային արժույթի արժեզրկման պատճառով։
«Արմենպրես»-ի հետ զրույցում նա նշեց, որ Իրանում ցույցեր բավականին հաճախ են տեղի ունենում, նույնիսկ տարվա կտրվածքով մի քանի անգամ, և այդ ցույցերը տարբերվում են իրենց ձևաչափերով, ծավալներով և ուժգնությամբ, ուստի ցույցերի բռնկումն, ինքնին, նոր երևույթ չէ Իրանում, պարզապես պետք է ելակետ ընդունել այն հանգամանքը, թե ինչ դրդապատճառներ ունեն այդ զանգվածային ակցիաները։
«Նախկինում, օրինակ, եղել են բողոքի ցույցեր՝ կապված թոշակների, ջրի, էլեկտրաէներգիայի և այլ խնդիրների հետ, որոնք հիմնականում կրել են լոկալ բնույթ, երկար չեն տևել ու հեշտ են մարել։ Իհարկե, եղել են նաև ավելի խոշոր ակցիաներ, որոնք ունեցել են ծանր հետևանքներ՝ հանգեցնելով մարդկային զոհերի ու ձերբակալությունների։ Այդպիսի ցույցեր տեղի ունեցան, օրինակ, 2017 թվականի դեկտեմբերից մինչև 2018 թվականի հունվարն ընկած ժամանակահատվածում։ Նման իրավիճակ առաջացավ նաև 2019 թվականին, երբ գրանցվեց բենզինի գնի աճ։ Վերջին ամենամասշտաբային ցույցերը կայացել էին 2022 թվականին, որոնք տևել էին երեք ամիս և ընդգրկվածությամբ ու օրակարգով իսկապես աննախադեպ էին ու ցնցող»,- ասաց իրանագետը։
Վարդանյանի դիտարկմամբ՝ փաստացի երեք տարի հետո տեղի ունեցող բողոքի ցույցերը նույնպես առանձնանում են մեծ մասշտաբներով, որոնց համար շարժառիթ է հանդիսացել իրանական ռիալի կտրուկ արժեզրկումը։
«Ամերիկյան մեկ դոլարն այժմ համարժեք է իրանական 1 միլիոն 420 հազար ռիալին։ Ընդ որում, արժեզրկման գործընթացը վերջին ամիսներին արդեն իսկ սկսվել էր։ Նախորդ տարվա մարտին արժեզրկումը հատեց 1 միլիոն ռիալի սահմանագիծը, և ի վերջո բարձրակետը գրանցվեց դեկտեմբերին։ Փաստացի դա խթան հանդիսացավ, որպեսզի մարդիկ նորից դուրս գան ցույցերի։ Սկզբում բողոքում էին վաճառականները, իսկ հետո նրանց միացան հասարակության մյուս խավերի ներկայացուցիչները։ Ցույցերի ժամանակ հնչում են տարատեսակ կարգախոսներ, որոնցից որոշներն, ինչպես նախկինում, ուղղված են նաև քաղաքական համակարգի դեմ։ Ելակետ պետք է լինի այն, որ Իրանում իսկապես կա հանրային դժգոհություն՝ ներառելով հասարակության ամենատարբեր շերտերը, որոնցից յուրաքանչյուրը փաստացի առաջ է քաշում իր բողոքը»,- մանրամասնեց մեր զրուցակիցը։
Անդրադառնալով այն դիտարկմանը, որ Իրանի իշխանությունների կարծիքով՝ ցուցարարների պահանջներն ընդունելի են, հետևաբար իրենք հայտնել են տնտեսական նոր միջոցառումներ իրականացնելու մասին, իրանագետը նկատեց, որ նման քայլեր իսկապես ձեռնարկվել են։
Շարունակությունը՝ սկզբնաղբյուրում։
Հետևեք մեզ տելեգրամում
