Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի պատրաստած զեկույցի համաձայն՝ Հայաստանի մասնակցության հնարավոր դադարեցումը Եվրասիական տնտեսական միությանը (ԵԱՏՄ) լուրջ տնտեսական կորուստներ կպատճառի Հայաստանին, մինչդեռ միության մյուս անդամների վրա ազդեցությունը փոքր կլինի։ Զեկույցի հեղինակների գնահատմամբ՝ Հայաստանի հետ առևտրի կրճատման հետևանքների 97-99%-ը կկրի Ռուսաստանը, իսկ չորս երկրների արտահանման և ներմուծման ընդհանուր ծավալների նվազումը չի գերազանցի 1%-ը։ Այս մասին գրել է «OC Media»-ն։
Զեկույցի համաձայն՝ 2025 թվականին Հայաստանի և ԵԱՏՄ երկրների միջև առևտրի ծավալը կազմել է մոտ 8 միլիարդ դոլար՝ ներառյալ 3,2 միլիարդ դոլարի արտահանումը և 4,8 միլիարդ դոլարի ներմուծումը։ Դա կազմել է Հայաստանի ընդհանուր արտաքին առևտրի 37,8%-ը։ Համեմատության համար՝ Հայաստանի հետ առևտուրը Ռուսաստանի ընդհանուր առևտրաշրջանառության 0,91%-ն է կազմել, Բելառուսինը՝ 0,28%-ը, Ղազախստանինը՝ 0,05%-ը, իսկ Ղրղզստանինը՝ 0,02%-ը։
Զեկույցի հեղինակները նշում են, որ Հայաստանի հետ առևտրի կրճատման հետևանքով առաջացած ծավալները ԵԱՏՄ մյուս անդամները կարող են ուղղել միության ներքին շուկայի այլ ուղղություններ։ Ըստ զեկույցի՝ Ռուսաստանի արտահանման ծավալները կարող են նվազել 0,55%-ով, իսկ ներմուծմանը՝ 0,65%-ով։ Մյուս երեք երկրների համար գնահատվող նվազումն ավելի փոքր է։
Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ է 2015 թվականից։ 2025 թվականին Հայաստանի Ազգային ժողովն ընդունել է Եվրամիությանն անդամակցելու գործընթացի մեկնարկի մասին օրենքը։ Մոսկվան և Մինսկը հայտարարել են, որ ԵՄ-ին և ԵԱՏՄ-ին միաժամանակ անդամակցությունն անհամատեղելի է։ 2026 թվականի մայիսին Աստանայում կայացած գագաթնաժողովում Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի ներկայացուցիչները կոչ էին արել Հայաստանին հանրաքվե անցկացնել՝ ԵՄ-ին միանալու կամ ԵԱՏՄ-ում մնալու հարցով, ինչպես նաև հանձնարարել էին ուսումնասիրել Հայաստանի մասնակցության դադարեցման հնարավոր հետևանքները։
Հայաստանի իշխանությունները, սակայն, հայտարարել են, որ երկիրը չի խախտել ԵԱՏՄ շրջանակում ստանձնած պարտավորությունները և միությունից դուրս գալու որոշում չի կայացրել։ Հայաստանի արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանն էլ նշել է, որ ԵԱՏՄ իրավական փաստաթղթերում անդամակցությունը դադարեցնելու կամ երկիրը միությունից հեռացնելու մեխանիզմ նախատեսված չէ։







