Բաքվում հայերի ջարդերի 30-ամյակի կապակցությամբ Իտալիայի Պատգամավորների պալատում ելույթ է ունեցել պատգամավոր Ջուլիո Չենտեմերոն։ Իտալացի պատգամավորը ելույթը սկսել է՝ հիշեցնելով, որ 1990թ. հունվարի 13-ից 19-ը, Բաքվում իրականացվել են այնտեղ բնակվող հայերի կոտորած և տեղահանություն՝ ազգային պատկանելիության հիմքով:
«Ջարդերը կազմակերպվել էին Ադրբեջանի ժողովրդական ճակատի կողմից և հովանավորվել՝ տեղի իշխանությունների կողմից»,- նշել է Չենտեմերոն՝ տեղեկացնելով, որ Սումգայիթի 1988-ի դեպքերից հետո 1990թ. սկզբին Բաքվում դեռևս բնակվում էին 35-40 հազար հայեր՝ շատ ավելի քիչ, քան 80-ականների վերջին արձանագրված 300 000 հայ բնակչությունը:
«Ջարդերի զոհերի ստույգ թիվը հնարավոր չի եղել հաշվել, որովհետև տեղի իշխանությունները փորձում էին կոծկել փաստերը: Ըստ որոշ միջազգային իրավապաշտպան կազմակերպությունների` բռնությունների զոհ է դարձել ավելի քան 450 մարդ: Հազարավոր բնակիչներ կորցրել են իրենց ողջ գույքը, որոշ ականատեսների վկայությամբ այդ բռնարարքների զոհ են դարձել նաև բազմաթիվ հրեաներ, ռուսներ և այլ ազգերի ներկայացուցիչներ միայն այն պատճառով, որ արտաքնապես նման են եղել հայերի: Ջարդերից փրկվածները, որպես փախստականներ, ապաստանել են աշխարհի տարբեր երկրներում՝ համալրելով սփյուռքը» ասել է իտալացի պատգամավորրը:
Չենտեմերոն հիշեցրել է նաև, որ Բաքվում հայերի ջարդեր են տեղի ունեցել առնվազն 3 անգամ՝ 1905, 1918, 1990 թթ.՝ ավելացնելով, որ հայերի նկատմամբ իրականացված ջարդերը դատապարտվել է Եվրոպական խորհրդարանի կողմից 1988, 1990 և 1991թթ. ընդունած բանաձևերով, իսկ ջարդերի հետևանքներնը 2002թ. արձանագրվել են ԱՄՆ փախստականների հարցերով հանձնաժողովի նախագահ Բիլ Ֆրելիքի կողմից:
Չոնտեմերոն խոսել է նաև 1990 թ. հուլիսի 27-ին «New York Times»-ում հրապարակված միջազգային հանրությանը հասցեագրված բաց նամակ նամակի մասին, որը ստորագրվել էր Եվրոպայի, Կանադայի և ԱՄՆ-ի 133 նշանավոր գիտնականների և իրավապաշտպանների կողմից, ովքեր բողոքի ձայն էին բարձրացնում Բաքվում հայերի սպանությունների ու ջարդերի դեմ:
«Նշված հանցագործությունները, ինչպես նաև պատմության մյուս բոլոր հանցագործություններն անհրաժեշտ է հիշել և երբևէ չթաքցնել որևէ քարոզչության միջոցով, որպեսզի մարդկությունը հիշի դրանց մասին, և նման իրադարձություններն այլևս չկրկնվեն»,- եզրափակել է Իտալիայի Պատգամավորների պալատի պատգամավորը:
Հետևեք մեզ տելեգրամում
