ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին հայտնելու է, որ ինքը պատրաստ է վերականգնել Անկարայի մասնակցությունը F-35 հինգերորդ սերնդի կործանիչների ծրագրին: Այս քայլով Թրամփը կչեղարկի այն արգելքը, որն անձամբ սահմանել էր յոթ տարի առաջ՝ ազգային անվտանգության նկատառումներից ելնելով: Այս մասին հայտնում է New York Times-ը:
Այս շաբաթ Անկարայում կայանալիք ՆԱՏՕ-ի գագաթնաժողովին ընդառաջ Թրամփն արդեն իսկ ակնարկել էր, որ պատրաստվում է բերել մի «նվեր», որը Էրդողանին «շատ երջանիկ» կդարձնի:
Թրամփի այս նախաձեռնությունը միանշանակ չի ընդունվում ո՛չ Վաշինգտոնում, ո՛չ էլ դաշնակիցների շրջանում: Հավանական է՝ այն կբախվի ԱՄՆ Կոնգրեսի լուրջ դիմադրությանը, որը կարող է փորձել արգելափակել գործարքը: Ծրագրի քննադատներից է նաև Իսրայելի վարչապետ Բենիամին Նեթանյահուն, որը կտրուկ դեմ է արտահայտվել Թուրքիային ժամանակակից սպառազինություն վաճառելուն.
«Թուրքիան մեծ երկիր է, բայց այն ղեկավարվում է մի մարդու կողմից, ով բացահայտ կոչ է անում ոչնչացնել Իսրայելը։ Նա օկուպացրել է ՆԱՏՕ-ի անդամ Կիպրոսի կեսը, սպառնում է ՆԱՏՕ-ի մեկ այլ անդամ Հունաստանին և բացահայտ խոսում է Երուսաղեմը նվաճելու մասին»,-հայտարարել է Նեթանյահուն։
Հիշեցնենք, որ 2019 թվականին՝ Թրամփի առաջին նախագահության օրոք, Թուրքիան հեռացվեց F-35 կործանիչների ծրագրից այն բանից հետո, երբ Ռուսաստանից գնեց S-400 հակաօդային պաշտպանության համակարգերը։ Այն ժամանակ Վաշինգտոնը մտավախություն ուներ, որ Մոսկվան կարող է տեղեկություններ կորզել F-35-ի հակահրթիռային հնարավորությունների մասին։ Սպիտակ տան հայտարարության մեջ նշվում էր, որ F-35-ը չի կարող գոյակցել ռուսական հետախուզական հարթակի հետ։
Ամերիկյան օրենսդրության համաձայն՝ F-35-ների վաճառքն արգելափակված է, քանի դեռ վարչակազմը պաշտոնապես չի հավաստիացրել, որ Թուրքիան այլևս չի տիրապետում ռուսական այդ համակարգերին։ Ըստ վարչակազմի բարձրաստիճան պաշտոնյաներից մեկի ՝ այս խոչընդոտը հաղթահարելու համար քննարկվում է տարբերակ, ըստ որի թուրքական S-400-ները կարող են հանձնվել երրորդ կողմի։
Չորս տարի առաջ քննարկվում էր դրանք Ուկրաինային փոխանցելու հարցը, սակայն այժմ քիչ հավանական է, որ Թրամփն ու Էրդողանը գնան այդ քայլին։ Որպես այլընտրանք դիտարկվում է նաև համակարգերի հիմնական մասերի հեռացումը՝ դրանք ոչ աշխատունակ դարձնելու նպատակով։








