Կարսի առևտրի և արդյունաբերության պալատի նախագահ Քադիր Բոզանը հյուրընկալել է փոխանակման ծրագրի շրջանակներում Կարսում գտնվող հայ և թուրք լրագրողներին։ Զրույցի ընթացքում Բոզանը խոսել է Հայաստան-Թուրքիա սահմանի բացման, հարաբերությունների կարգավորման և առաջիկայում սպասվող զարգացումների մասին։
Նա ընդգծել է, որ Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորման գործընթացին զուգահեռ Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունների կարգավորմանն ուղղված քայլերը ևս արագացել են․
«Հուսով ենք՝ Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերությունների կարգավորումից հետո Հայաստան-Թուրքիա հարաբերությունները վերջնական կկարգավորվեն․ այդ դեպքում այլևս Վրաստանի ճանապարհների կարիքը չենք ունենա։ Մենք անմիջապես Հայաստանի հետ կապ կունենանք»,- նշել է Բոզանը՝ հավելելով․ «Ալիջանի անցակետի աշխատանքները գրեթե ավարտվել են, իսկ Աքյաքայում աշխատանքները շատ արագ են ընթանում։ Սկզբում նախատեսվում էր բացել միայն երկաթուղին, սակայն այժմ տեղեկություններ կան, որ ավտոճանապարհը նույնպես կբացվի։ Իմ կարծիքով՝ Ալիջան-Մարգարա ու Աքյաքա-Ախուրիկ անցակետերը կբացվեն միաժամանակ»։
«Region Monitor»-ի թղթակցի հարցին, թե ինչով է պայմանավորված սահմանների բացման գործընթացի դանդաղ ընթացքը, Բոզանը նշել է, որ քաղաքական հարցերը պետությունների իրավասության ներքո են, մինչդեռ գործարարների տեսանկյունից էական խոչընդոտներ այլևս չի տեսնում․ նրա խոսքով՝ սահմանների բացումից կշահեն ոչ միայն Հայաստանը և Թուրքիան, այլև ամբողջ տարածաշրջանը։
«Հայաստանի հետ սահմանի բացումը կնշանակի նաև տրանզիտային անցում դեպի Միջին Ասիա։ Դա մեծ հնարավորություն կլինի թե՛ Թուրքիայի, թե՛ Հայաստանի, և ընդհանրապես ամբողջ տարածաշրջանի համար»,- նշել է նա։
Անդրադառնալով հայ-թուրքական տնտեսական շփումներին՝ Կարսի առևտրի և արդյունաբերության պալատի նախագահը հիշեցրել է, որ հունիսի 2-ին Կարսում անցկացվել է հայ-թուրքական գործարար համաժողովը, որի կազմակերպիչներն էին Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությունը, Թուրքիայի պալատների և ապրանքային բորսաների միությունը, ինչպես նաև տարածաշրջանի առևտրային պալատները։ Նրա խոսքով՝ Կարսը հյուրընկալել է Հայաստանից ժամանած 57 գործարարների՝ տեքստիլի, հանքարդյունաբերության, շինանյութերի, սննդի և խմիչքների ոլորտներից, իսկ համաժողովը երկու երկրների գործարար շրջանակների միջև անցկացված առաջին նման նախաձեռնություններից էր։
Հարցին, թե արդյոք Հայաստանը կարող է դառնալ թուրքական շուկայի ծաղիկների մատակարար՝ ռուսական շուկայի սահմանափակումներից հետո, Բոզանը նշել է, որ այդ թեման արդեն քննարկվել է Կարսում անցկացված հայ-թուրքական գործարար համաժողովի ընթացքում։ Նրա խոսքով՝ հանդիպմանը մասնակցել է Թուրքիայի խոշորագույն ծաղիկ արտահանող ընկերություններից մեկը, որն արդեն հայկական կողմից նմուշներ է ստացել և սկսել բանակցությունները։
«Գիտենք, որ ռուսական շուկայում առաջացած խնդիրների պատճառով հայկական ծաղիկների մի մասը մնացել է առանց իրացման։ Հայաստանի ծաղիկներն իմ տեսած ամենագեղեցիկ ծաղիկներն են։ Սակայն այստեղ կարևոր են լոգիստիկան և մաքսային ընթացակարգերը։ Եթե ծաղիկը նույնիսկ մեկ օր մնա մաքսատանը, այն կարող է կորցնել իր որակը»,- ասել է Բոզանը։
Նա հավելել է, որ մինչ ապրանքների փոխադրումն անհրաժեշտ է վերջնականապես հստակեցնել պահպանման, տեղափոխման և մաքսային ձևակերպումների ընթացակարգերը, ինչից հետո համագործակցությունը կարող է զարգանալ։
Նրա խոսքով՝ մի շարք ընկերությունների միջև բանակցությունները շարունակվում են նաև համաժողովից հետո․
«Շիրակի առևտրաարդյունաբերական պալատի նախագահը, օրինակ, 2000 զինվորական վերմակի համար գնառաջարկ էր խնդրել։ Բացի այդ, տեղեկություն ունենք, որ երևանյան մի ընկերություն պատրաստվում է պայմանագիր կնքել Կարսում գործող ընկերություններից մեկի հետ շենքերի մեկուսացման նյութերի մատակարարման վերաբերյալ»,- ասել է Բոզանը՝ նշելով, որ այդ պայմանավորվածությունները մոտ ապագայում կհստակեցվեն։
Բոզանը նաև հայտնել է սեպտեմբերին Երևանում նախատեսվող հայ-թուրքական գործարար համաժողովի մասին՝ ընդգծելով, որ Հայաստանի և Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարարությանը ներկայացրել է երկու պահանջ։
«Առաջինը՝ Կարսից մասնակցել ցանկացող գործարարների թվի սահմանափակում չպետք է լինի։ Երկրորդը՝ եթե ցանկանում եք մեզ տեսնել Երևանում, ապա մենք պետք է անցնենք հենց Դողուքափը-Ախուրիկ անցակետով։ Մենք ցանկանում ենք ուշադրություն հրավիրել այդ անցակետի վրա»,- ասել է նա։
Նա նաև շնորհակալություն է հայտնել Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին՝ նրա գնահատմամբ տարածաշրջանում խաղաղության և համագործակցության ուղղությամբ գործադրած ջանքերի համար․ «Ուզում եմ շնորհակալություն հայտնել պարոն Փաշինյանին՝ այս հարցում նրա ցուցաբերած ջանքերի համար։ Հուսով եմ՝ շուտով դրա պտուղները կքաղեն ողջ տարածաշրջանը՝ Թուրքիան, Հայաստանը, Ադրբեջանը և ամբողջ Կովկասը»,- եզրափակել է Բոզանը։
Անուշիկ Բադեյան, Կարս
Հետևեք մեզ տելեգրամում
