Սուրբ Սոֆիայի տաճարը մզկիթի վերածելուց հետո թուրքերն այսօր այնտեղ նամազ են անցկացնում (Տեսանյութ)

Ստամբուլում գտնվող հանրահռչակ բյուզանդական Սբ. Սոֆիայի (Այա Սոֆիա) տաճարը մզկիթի վերածվելուց հետո, Թուրքիայի իշխանությունները այսօր՝ հուլիսի 24-ին, 86 տարի անց առաջին համընդհանուր ուրբաթօրյա նամազն (մուսուլմանական աղոթք) են անցկացնում։

Հուլիսի 24-ին առաջին նամազի նշանակումը պատահական չէ ընտրված։ 97 տարի առաջ՝ 1923թ․ նույն օրը կնքվել է Լոզանի պայմանագիրը։ Ինչպես նաև 21 տարի առաջ այս օրը Ստամբուլի նախկին քաղաքապետ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը ազատ է արձակվել բանտից։

Տաճարի ներսում, ինչպես ավելի վաղ հաղորդվել էր շուրջ 500 մուսուլման է մասնակցում ուրբաթօրյա աղոթքին։ Բացի այդ համընդհանուր նամազ է անցկացվում Սուրբ Սոֆիայի տաճարին հարակից Սուլթան Ահմեդ մզկիթում (Կապույտ մզկիթ)։ 

Թուրքական լրատվամիջոցների հաղորդմամբ՝ նամազին մասնակցելու համար տարբեր երկրներից, ինչպես նաև Թուրքիայի տարբեր շրջաններից մուսուլմաններ են մեկնել Ստամբուլ։

Հիշեցնենք, որ ավելի վաղ Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել էր, որ ծրագրում են տաճարը որպես մզկիթ վերաբացել հուլիսի 24-ին։  Էրդողանը ստորագրել էր քրիստոնեական Սուրբ Սոֆիա տաճարին՝ հիմնադրված 537 թվականին, մզկիթի կարգավիճակ տալու մասին հրամանագիր:

Գրեթե 1000 տարի որպես քրիստոնեական Բյուզանդիայի գլխավոր տաճար ծառայած Այա Սոֆիան մզկիթի է վերածել օսմանյան սուլթան Մեհմեթ Ֆաթիհը՝ 1453-ին Բյուզանդիայի մայրաքաղաք Կոստանդնուպոլիսը գրավելուց հետո։ Մոտ 5 դար էլ այն եղել է Օսմանյան կայսրության սկզբում գլխավոր, ապա գլխավոր մզկիթներից մեկը։ 1930-ին 4 տարով փակվելուց հետո Թուրքիայի Հանրապետության հիմնադիր նախագահ Մուստաֆա Քեմալ Աթաթուրքի նախաձեռնությամբ վերածվել է թանգարանի՝ առ այսօր պահպանելով այդ կարգավիճակը։ Իշխող կուսակցությունը և Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը վերջին տարիներին մի քանի անգամ օրակարգ են բերել Այա Սոֆիան կրկին մզկիթի վերածելու մասին խոսակցությունները՝ դրանք հաճախ վերածելով ընտրություններում իրենց ձայներն ավելացնելու գործիքի։