Հուլիսի 1-ին Հայաստանի և Թուրքիայի միջև հարաբերությունների կարգավորման գործընթացի հատուկ ներկայացուցիչների՝ Վիեննայում կայացած չորրորդ հանդիպման վերաբերյալ երկու կողմերի տարածած նույնաբովանդակ հաղորդագրությունների համաձայն` ձեռք են բերվել առնվազն երկու ուղղությամբ առարկայական պայմանավորվածություններ.
1.Կողմերը պայմանավորվել են հնարավոր ամենասեղմ ժամկետներում Հայաստան-Թուրքիա ցամաքային սահմանը հատելու հնարավորություն ապահովել, համապատասխանաբար, Հայաստան և Թուրքիա այցելող երրորդ երկրների քաղաքացիների համար և որոշել են սկսել այդ ուղղությամբ անհրաժեշտ գործընթացները:
2.Պայմանավորվել են նաև հնարավոր ամենասեղմ ժամկետներում մեկնարկել Հայաստան-Թուրքիա ուղիղ օդային բեռնափոխադրումների իրականացումը և որոշել են սկսել այդ ուղղությամբ անհրաժեշտ գործընթացները:
Առաջին դրույթը, ըստ էության, կարող է ենթադրել երկու կողմից ցամաքային սահմանների՝ տարանցման նպատակով նախապատրաստում, մասնավորապես` սահմանային, մաքսային անցակետերի տեղակայում։ Ընդ որում, հարկ է նշել, որ այս հնարավորությունից հայկական կողմից կարող են առավել առարկայորեն օգտվել հիմնականում Հայաստան այցելած կամ այստեղ ապաստանած սփյուռքահայերը կամ երկքաղաքացիություն ունեցող այլ հայրենակիցներ։
Երկրորդ կետն արդեն ուղիղ առնչվում է Թուրքիայի հետ առևտուր անող ՀՀ տնտեսվարողներին։ Որքանով կիրառելի կլինի այս հնարավորությունը, դժվար է կանխատեսել՝ հաշվի առնելով բեռնափոխադրումների արժեքի հետ կապված ծախսերի մասով դեռևս առկա անհստակությունը։
Այնուամենայնիվ, նման պայմանավորվածության առկայությունն առնվազն դրական է հնարավոր ֆորսմաժորային իրավիճակներում Վրաստանից տարանցիկ կախվածությունը նվազեցնելու տեսանկյունից։ Եվ որ ոչ պակաս կարևոր է, բավականաչափ բարդ աշխարհաքաղաքական և տարածաշրջանային իրավիճակում ձեռք բերված պայմանավորվածություններին ուղղված կողմերի նպատակային քայլերն են, որոնց իրականացումը միայն հիմք կստեղծի գործընթացի իմիտացիոն շղարշից ազատվելու և դրա շարունակականությունն ապահովելու համար։
Ի դեպ, թուրքական կողմի հնարավոր քայլերը մեծապես կարելի է պայմանավորել նաև Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ընթացքով և Արևմուտքի հնարավոր ճնշումներով։
Արմեն Պետրոսյան
Հետևեք մեզ տելեգրամում
