ԱՄՆ-ի «Atlantic Council» վերլուծական կենտրոնը նախագահ Դոնալդ Թամփի վարչակազմին առաջարկում է «մեծ գործարք» կնքել Ադրբեջանի հետ՝ վերացնելով Բաքվին ամերիկյան զենքի վաճառքի սահմանափակումները՝ փոխարենը պահանջելով ազատ արձակել քաղբանտարկյալներին և հայ գերիների մի մասին։
Առաջարկի հեղինակները՝ Եվրասիա կենտրոնի փոխտնօրեն Էնդրյու Դ’Անիերին և գիտաշխատող Մերսեդես Սապուպոն, նշում են, որ այս մոտեցումը հիմնված է Բելառուսի հետ ԱՄՆ-ի վարած նմանատիպ քաղաքականության վրա, որի արդյունքում ազատ է արձակվել ավելի քան 500 բանտարկյալ։
Վերլուծաբանների կարծիքով՝ Վաշինգտոնը պետք է աշխատի Կոնգրեսի հետ՝ չեղարկելու «Ազատության աջակցության ակտի» 907-րդ հոդվածը, որը սահմանափակում է Ադրբեջանին ամերիկյան ռազմական օգնությունն ու զենքի վաճառքը։ Հոդվածը ընդունվել էր 1992 թվականին՝ Ղարաբաղյան հակամարտության և Հայաստանի շրջափակման պատճառով։
Հոդվածում նշվում է, որ թեև ԱՄՆ նախագահները գրեթե ամեն տարի շրջանցել են այդ սահմանափակումը, այն շարունակում է խորհրդանշական մեծ նշանակություն ունենալ Ադրբեջանի նախագահի և իշխանությունների համար։
Հեղինակները նաև անդրադարձել են Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակին՝ նշելով, որ առաջիկա խորհրդարանական ընտրությունների ֆոնին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը բախվում է ռուսամետ ուժերի դիմադրությանը։ Ըստ հոդվածի՝ Բաքվում Փաշինյանին դիտարկում են որպես խաղաղության պայմանագրի կնքման առավել հավանական գործընկեր։ Այս համատեքստում առաջարկվում է, որ Ադրբեջանը մինչև ընտրությունները ազատ արձակի 2023 թվականին Լեռնային Ղարաբաղում գերեվարված հայերի մի մասին՝ որպես «բարի կամքի քայլ»։
Հոդվածում ընդգծվում է նաև, որ Վաշինգտոնը փաստացի մեծ բան չի կորցնի 907-րդ հոդվածի վերացմամբ, քանի որ ԱՄՆ ռազմական աջակցությունն Ադրբեջանին այժմ սահմանափակ է և հիմնականում վերաբերում է ոչ մահաբեր անվտանգային միջոցներին։
Առաջարկվող «մեծ գործարքի» համաձայն՝ Ադրբեջանը կստանա Վաշինգտոնի հետ հարաբերությունների խորացում և 907-րդ հոդվածի վերացում, ԱՄՆ-ը՝ քաղբանտարկյալների և հայ գերիների ազատ արձակում, իսկ Հայաստանը՝ գերիների վերադարձ և խաղաղ գործընթացի շարունակություն։
Հեղինակները շեշտում են, որ ցանկացած պայմանավորվածություն պետք է ուղեկցվի հստակ նախազգուշացմամբ, որ Բաքվին տրամադրվող առավելությունները կախված կլինեն խաղաղության պահպանման պատրաստակամությունից։
Հետևեք մեզ տելեգրամում
